طرفين باشد . و نيز مطلق مىتواند اشاره به احكامى باشد كه بدون قيد و شرط آمده و مقيّد احكام ديگرى كه با قيد و شرط آمده ، مانند كفّارهء قسم كه در آن آمده است : « أَوْ تَحْرِيرُ رَقَبَةٍ » ، يا آزاد كردن يك برده » « 1 » در حالى كه در بارهء كفّارهء قتل خطا مىخوانيم : « فَتَحْرِيرُ رَقَبَةٍ مُؤْمِنَةٍ » ، آزاد كردن يك بندهء با ايمان » . « 2 » 7 - و نيز « محكم و متشابه آن را معيّن فرموده » ( و محكمه و متشابهه ) . « محكم » اشاره به آياتى است كه دلالت آن كاملا روشن است مانند : « قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ » ، بگو اوست خداى يكتا » و متشابه ، آياتى است كه در ابتداى نظر نوعى ابهام و پيچيدگى دارد هر چند به كمك آيات ديگر قرآن تبيين مىشود ، مانند : « إِلى رَبِّها ناظِرَةٌ » ، چشمها در آن روز به پروردگارش مىنگرد » « 3 » كه در پرتو آياتى كه مىگويند خداوند مكان و جهت و جسم ندارد و ديده نمىشود ابهام ظاهرى آن بر طرف مىگردد ، مانند : « لا تُدْرِكُهُ الْأَبْصارُ وَ هُوَ يُدْرِكُ الْأَبْصارَ » ، چشمها او را درك نمىكند و او چشمها را ادراك مىنمايد » . « 4 » 8 - ويژگى ديگر اين كه : « مجملات قرآن با بيان رسول اللّه تفسير شده و غوامض آن با سخنانش تبيين گشته است » ( مفسّرا مجمله و مبيّنا غوامضه ) . « مجمل » مانند آياتى است كه دستور به نماز مىدهد و ركعات و اركان آن را تفسير نمىكند امّا پيامبر اكرم ( ص ) آنها را شرح مىدهد و « غوامض » مانند حروف مقطعهء قرآن است كه در احاديث اسلامى تبيين شده است . فرق ميان غوامض و متشابهات شايد در اين باشد كه متشابهات داراى معنى و مفاهيمى در ابتداى نظر مىباشد ولى غوامض ، تعبيراتى است كه در به دو نظر كاملا مبهم است مانند مثالى كه در بالا ذكر شد .

--> ( 1 ) سورهء مائده ، آيهء 89 . ( 2 ) سورهء نساء ، آيهء 92 . ( 3 ) سورهء قيامت ، آيهء 23 . ( 4 ) سورهء انعام ، آيهء 103 .